31 Oct Συνέντευξη με την Χριστίνα Μαύρου, Υπεύθυνη Έργων στο Birth Forward Cyprus
Φορέας Υλοποίησης: Birth Forward
Διάρκεια Έργου: 12 μήνες (Μάιος 2024 – Απρίλιος 2025)
Προϋπολογισμός: 59.087,7€
Πρόγραμμα: ‘Building a robust and democratic civic space’ (BUILD)
Πρόσκληση: Προστασία και προώθηση των δικαιωμάτων και των αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Εισαγωγή:
Στο πλαίσιο του προγράμματος BUILD, ο οργανισμός Birth Forward υλοποίησε το έργο «RespectWATCH», με στόχο τη δημιουργία μηχανισμών παρακολούθησης και υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη φροντίδα μητρότητας στην Κύπρο. Το έργο επικεντρώνεται στην καταγραφή περιστατικών παραβίασης δικαιωμάτων και στην ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στη διαδικασία του τοκετού.
Μέσα από το RespectWATCH δημιουργήθηκε η πρώτη στην Κύπρο πλατφόρμα όπου γυναίκες, γονείς και συγγενείς μπορούν να μοιραστούν με ασφάλεια τις εμπειρίες τους, συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και στη βελτίωση της περιγεννητικής φροντίδας.
Ποια ήταν η σημαντικότερη πρόκληση ή ανάγκη που επιδιώξατε να αντιμετωπίσετε με το έργο σας;
Με το έργο RespectWATCH επιδιώξαμε να αντιμετωπίσουμε την απουσία μηχανισμών καταγραφής και λογοδοσίας για περιστατικά παραβίασης δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της γέννας και της περιγεννητικής φροντίδας στην Κύπρο. Αν και η μαιευτική βία και η έλλειψη σεβασμού στη φροντίδα μητρότητας αποτελούν πραγματικότητα για πολλές γυναίκες και γονείς, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε θεσμικός τρόπος να ακουστούν οι φωνές τους. Το έργο μας ξεκίνησε με στόχο να σπάσει αυτή τη σιωπή και να δημιουργηθούν τα θεμέλια για ένα σύστημα παρακολούθησης και υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον τοκετό, βασισμένο στη διαφάνεια, τη συλλογικότητα και την αξιοπρέπεια.
Η αφετηρία του έργου βρίσκεται στο προηγούμενο μας έργο RESPECT, όπου μέσα από ερευνητικές δράσεις, εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και ομάδες εστίασης, αναδείχθηκαν σοβαρά κενά στο σύστημα φροντίδας μητρότητας: έλλειψη θεσμικών διαδικασιών παρακολούθησης, ανεπαρκής ενημέρωση των γυναικών για τα δικαιώματά τους και απουσία μηχανισμών αναφοράς παραβιάσεων.
Mε ποιον τρόπο εμπλέξατε την κύρια ομάδα στόχου στο έργο σας; Πώς ανταποκρίθηκαν; Υπάρχει κάποια ιστορία ή στιγμή που ξεχωρίζετε και θα θέλετε να μοιραστείτε;
Οι γυναίκες, οι νέοι γονείς και οι επαγγελματίες υγείας αποτέλεσαν τον πυρήνα του έργου μας. Δημιουργήσαμε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου μπορούσαν να μοιραστούν τις εμπειρίες τους – σε πολλές περιπτώσεις για πρώτη φορά. Οι μαρτυρίες που συλλέχθηκαν αποκάλυψαν όχι μόνο περιστατικά παραβιάσεων, αλλά και ιστορίες ανθεκτικότητας, δύναμης και αλληλεγγύης.
Μια στιγμή που ξεχωρίζει ήταν όταν, κατά τη διάρκεια ενός εργαστηρίου, μια μητέρα είπε: «Αν με είχαν ρωτήσει απλώς πώς αισθάνομαι, θα είχε αλλάξει όλος ο τοκετός μου». Αυτή η φράση συμπύκνωσε την ουσία και τον αντίκτυπο του έργου – την ανάγκη να ακουστούν οι γυναίκες και να συμμετέχουν ενεργά στη φροντίδα τους.
Η ανταπόκριση υπήρξε συγκινητική· πολλές συμμετέχουσες εξέφρασαν επιθυμία να συμβάλουν στη συνέχιση του έργου, να στηρίξουν άλλες γυναίκες και να γίνουν μέρος μιας συλλογικής αλλαγής. Ο αντίκτυπος αυτής της συμμετοχής δεν περιορίστηκε μόνο στα εργαστήρια, αλλά συνεχίζει να μεταφέρεται στις κοινότητες, στα δίκτυα και στους επαγγελματίες που συμμετείχαν.
Ποια θεωρείτε ότι ήταν τα πιο ουσιαστικά αποτελέσματα του έργου; Με ποιον τρόπο μπορούν να αξιοποιηθούν μετά το τέλος του;
Ανάμεσα στα πιο ουσιαστικά αποτελέσματα του έργου RespectWATCH ήταν η δημιουργία της πρώτης πλατφόρμας καταγραφής περιστατικών παραβίασης δικαιωμάτων στη φροντίδα μητρότητας στην Κύπρο – ενός ανώνυμου, ασφαλούς και προσβάσιμου μηχανισμού όπου γυναίκες, γονείς, σύντροφοι, φίλοι και συγγενείς μπορούν να μοιραστούν τις εμπειρίες τους. Η πλατφόρμα αυτή, σε συνδυασμό με την Ομάδα Εργασίας για Μηχανισμούς και Διαδικασίες Παρακολούθησης, δημιούργησε έναν νέο χώρο διαλόγου και λογοδοσίας μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και θεσμικών φορέων, όπως ο ΟΣΑΚ, η Επίτροπος Ισότητας και ο ΣΠΑΒΟ.
Ο αντίκτυπος του έργου εκτείνεται πέρα από τα άμεσα αποτελέσματα· καλλιεργήθηκε ένα νέο λεξιλόγιο γύρω από τη «φροντίδα με σεβασμό», ενώ ενισχύθηκε η κατανόηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη μαιευτική πρακτική. Παράλληλα, ενδυναμώθηκαν οι γυναίκες να αναγνωρίσουν τη φωνή τους ως μέσο κοινωνικής αλλαγής.
Μετά το τέλος του έργου, το RespectWATCH συνεχίζει να λειτουργεί ως «παρατηρητήριο» και εργαλείο υπεράσπισης δικαιωμάτων, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα και προτάσεις πολιτικής για ένα πιο ανθρώπινο, συμμετοχικό και δίκαιο σύστημα περιγεννητικής φροντίδας στην Κύπρο.
Ποιες δεξιότητες ή δυνατότητες αναπτύχθηκαν ή ενισχύθηκαν στον οργανισμό σας λόγω της συμμετοχής σας στο πρόγραμμα BUILD;
Μέσα από τη συμμετοχή μας στο πρόγραμμα BUILD, ενισχύσαμε ουσιαστικά τις οργανωτικές μας δεξιότητες και την ικανότητά μας να σχεδιάζουμε και να εφαρμόζουμε μηχανισμούς λογοδοσίας σε εθνικό επίπεδο. Μία από τις πρώτες και πιο σημαντικές εμπειρίες του έργου ήταν η εκπαιδευτική επίσκεψη στην Κροατία, όπου επισκεφθήκαμε οργανισμούς όπως ο RODA, που δραστηριοποιείται δυναμικά στη φροντίδα μητρότητας με σεβασμό και στην υποστήριξη των οικογενειών. Εκεί είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με φορείς και ειδικούς που παρέχουν υπηρεσίες και δομές οι οποίες, ιδανικά, θα έπρεπε να αποτελούν ευθύνη του κράτους.
Η ανταλλαγή καλών πρακτικών με οργανισμούς και φορείς από άλλες χώρες μάς επέτρεψε να εμπλουτίσουμε τη δική μας στρατηγική και να κατανοήσουμε πώς μπορούν να αξιοποιηθούν πιο αποδοτικά τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια, προς όφελος των πολιτών. Παράλληλα, η ανάπτυξη του δικού μας παρατηρητηρίου για τη φροντίδα μητρότητας αποτέλεσε ένα πρακτικό αποτέλεσμα αυτής της μάθησης, ενισχύοντας τη φωνή των πολιτών όπως κάνει και ο ΟΣΑΚ για τους ασθενείς.
Το BUILD μάς προσέφερε όχι μόνο τεχνογνωσία και καινοτομία αλλά και αυτοπεποίθηση – να διεκδικούμε θεσμικές αλλαγές με επαγγελματισμό, διαφάνεια και συνεργατικό πνεύμα.
Ποιά είναι τα οφέλη για τις τοπικές Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών από την υλοποίηση προγραμμάτων όπως είναι το BUILD;
Προγράμματα όπως το BUILD έχουν καθοριστικό ρόλο στη μετατροπή των αξιών της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε καθημερινή πράξη. Δημιουργούν τον απαραίτητο χώρο ώστε οι τοπικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να ακουστούν, να συνεργαστούν και να λειτουργήσουν ως γέφυρα ανάμεσα στους πολίτες και το κράτος. Μέσα από το BUILD, οργανισμοί όπως ο Birth Forward απέκτησαν τα εργαλεία και τις γνώσεις για να παρακολουθούν, να τεκμηριώνουν και να προτείνουν λύσεις σε συστημικά προβλήματα που επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων.
Η θετική επίδραση τέτοιων έργων στις τοπικές κοινωνίες είναι πολλαπλή: ενισχύουν τη συμμετοχικότητα, καλλιεργούν εμπιστοσύνη στους θεσμούς και δίνουν τη δυνατότητα σε πολίτες να γίνουν μέρος της αλλαγής. Παράλληλα, αναδεικνύουν την ανάγκη για συνεργασία πέρα από πολιτικές ή επαγγελματικές ταυτότητες – γιατί στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος και το δικαίωμά του να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια.
Το BUILD απέδειξε ότι όταν οι οργανώσεις έχουν φωνή, η κοινωνία προχωρά πιο δίκαια και συλλογικά.
Μπορείτε να επισκεφθείτε την πλατφόρμα RespectWATCH, εδώ.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο RespectWATCH, μπορείτε να δείτε εδώ.
Η Χριστίνα Μαύρου είναι Νομικός με εξειδίκευση στο Διεθνές και Συγκριτικό Δίκαιο, με έμφαση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα και την Κοινωνική Δικαιοσύνη. Διαθέτει πολυετή εμπειρία στον σχεδιασμό και τη διαχείριση ευρωπαϊκών έργων υψηλού κοινωνικού αντίκτυπου, που επικεντρώνονται στην ισότητα των φύλων, τη φροντίδα μητρότητας με σεβασμό και τα δικαιώματα των ασθενών.
Από το 2023 εργάζεται ως Υπεύθυνη Έργων στον οργανισμό Birth Forward Cyprus, όπου συντονίζει πρωτοβουλίες στους τομείς της φροντίδας μητρότητας με σεβασμό, της περιγεννητικής ψυχικής υγείας και της ενδυνάμωσης των γονέων. Μέσα από τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκές συνεργασίες, έχει συμβάλει στη δημιουργία μηχανισμών παρακολούθησης, συνηγορίας και θεσμικής λογοδοσίας σε ζητήματα υγείας και ισότητας.
Συνδυάζει νομική οξυδέρκεια με στρατηγική σκέψη και διοικητική εμπειρία, επιδιώκοντας τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ πολιτικής, θεσμών και κοινωνίας των πολιτών. Το έργο της επικεντρώνεται στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ενίσχυση της διαφάνειας και τη διαμόρφωση πολιτικών που στηρίζονται στην αξιοπρέπεια και τη συμμετοχή όλων.
Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA). Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο EACEA δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για τις εκφραζόμενες απόψεις.
